Polecane Publikacje

Wirtualne wystawy

Statystyki

Historia kultury polskiej we Lwowie

Historia Lwowa jest nierozerwalnie związana z dziejami Polski. Lwów przez wiele lat pozostający w granicach państwa polskiego. Miasto, do którego przylgnęło określenie: Semper Fidelis. Związany z Polską silnym więzami kulturowymi, gospodarczymi, politycznymi. Miasto, w którym nadal istnieje wiele miejsc, pamiątek, nazw związanych z jego polską przeszłością. Lwów - do dziś traktowany w Polsce jako częściowo „nasz”. Niewątpliwie jest jednym z najważniejszych miast w polskiej kulturze, w polskiej tradycji.

Prezentowana wystawa wirtualna dotyczy „Historii kultury polskiej we Lwowie”. Kolekcja obejmuje publikacje znajdujące się w zbiorach Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej, związane z dziejami Lwowa. Będzie w przyszłości powiększana o nowe pozycje.

Polecamy również inne zbiory cyfrowe dotyczące Lwowa prezentowane w bibliotekach należących do Federacji Bibliotek Cyfrowych.

 

I. Jak to wszystko się zaczęło? Początki grodu lwowskiego

Założycielem grodu lwowskiego był książę halicki Daniło. Najazdy tatarskie skłoniły księcia do zbudowania nowej osady w bardziej niedostępnym miejscu (w kotlinie otoczonej wzgórzami). Oddał on gród we władanie swemu synowi o imieniu Lew. Stąd nazwa miasta – Lwów, Lwi Gród, Lemburg, Loewensburg, Leopolis, Civitas Leona, Leontopolis itp. Pierwsza wzmianka o Lwowie pojawia się w źródłach w 1259 r. Jednak powstanie grodu należy datować na około połowę wieku, skoro już z 1261 r. pochodzi wiadomość o wymuszonym przez Tatarów zburzeniu jego obwarowań. Gród założono w bardzo dobrym miejscu, na styku trzech krain geograficznych: lesistych wzgórz Roztocza, stepowej Wyżyny Podolskiej oraz wilgotnej Niziny Nadbużańskiej. Stanął na skrzyżowaniu szlaków handlowych, prowadzących z Krakowa na wschód, ku Kijowowi i Morzu Czarnemu oraz z północy, przez Halicz do Mołdawii i dalej, na Bałkany. Ludność powstającego miasta od początku stanowiła mieszankę narodowościową. Mieszkali tutaj Rusini, wielu Niemców, Ormianie, Żydzi, Tatarzy, Grecy.

 

II. Lwów w granicach państwa polskiego

Zamęt, walki wewnętrzne, mieszanie się sąsiadów (Węgrzy, Krzyżacy) w wewnętrzne sprawy księstwa, najazdy tatarskie - tak przedstawiała się sytuacja grodu lwowskiego aż do 1340 r. W roku tym władcą Lwowa został król Polski Kazimierz Wielki, wyznaczony przez swego szwagra Bolesława Trojdenowica na następcę. Od tego momentu rozpoczął się polski okres w dziejach miasta. Do Polski po ponad trzech stuleciach powróciła należąca do niej Ziemia Czerwieńska. Kazimierz został jednak tylko formalnym władcą. Dopiero wyprawa w 1349 r. zadecydowała o faktycznym opanowaniu Rusi Halickiej i Lwowa. Mimo sukcesu walka o Ruś nie była jeszcze zakończona. Głównym przeciwnikiem stali się Litwini. Korzystny dla Polski traktat pokojowy podpisano dopiero w 1366 r. Dla Lwowa nastał czas dobrobytu. W 1356 r. Kazimierz Wielki nadał miastu prawo magdeburskie. Ustały najazdy Litwinów i Tatarów. Na miejsce drewnianego zamku król wybudował zamek z kamienia. Wybudowano mury obronne. Nadane miastu w 1380 r. prawo składowe i szereg przywilejów handlowych przyczyniły się do rozkwitu gospodarczego Lwowa. Miasto stało się pośrednikiem między produkcją gospodarczą zachodu i południowego wschodu. Pod koniec XIV w. posiadało kilka szpitali. Główne ulice były wybrukowane, istniał system wodociągowy i kanalizacyjny, działała mennica królewska. Po śmierci Kazimierza Wielkiego mieszkańcy miasta, wobec groźby odstąpienia Lwowa Koronie Węgierskiej, wysłali deputację do króla Władysława Jagiełły z żądaniem formalnego i trwałego związania Lwowa z Koroną Polską. Jagiełło w dokumencie z dnia 30 września 1388 r. potwierdził wiekuisty związek Ziemi Lwowskiej z Królestwem Polskim. Władysław Jagiełło wielokrotnie gościł we Lwowie, uczynił z miasta niemal drugą stolicę Polski. Śmierć króla wywołała tak wielki żal wśród lwowian, że rada miejska uchwaliła zawieszenie hucznych zabaw i tańców na czas roku. Również następca Jagiełły, jego syn Władysław Warneńczyk, dobrze zapisał się w dziejach miasta. Na wieść o tragicznej śmierci młodego króla w bitwie pod Warną w 1444 r. mieszkańcy wysłali nawet posłańca dla potwierdzenia nieszczęścia. Skończył się okres dobrobytu w dziejach miasta. W 1453 r. Turcy zdobyli Konstantynopol, później Kaffę (1475 r.), następnie Kilię i Białogród (1484 r.), odcinając w ten sposób rynki Europy Zachodniej od bezpośrednich kontaktów z rynkami wschodnimi. Dla Lwowa żyjącego z handlu, będącego pośrednikiem miedzy wschodem a zachodem, oznaczało to katastrofę gospodarczą. Ponadto miasto kilkakrotnie trawiły pożary (w 1494, 1511 i 1527 r.). Istniała groźba najazdów Tatarów, Turków, a nawet Wołochów. Mimo katastrofy gospodarczej, klęsk elementarnych i nowych zagrożeń wojennych Lwów podniósł się z upadku na przełomie XV i XVI w. Czasy Zygmunta I to okres zasobności miasta. Mieszczanie lwowscy byli bogaci, częstokroć gruntownie wykształceni. Rozkwitało rzemiosło. Coraz silniejsze stosunki handlowe wiązały miasto z głównym portem Rzeczypospolitej - Gdańskiem. Polityka polska wobec ludności innego wyznania i pochodzenia etnicznego, pełna tolerancji i liberalizmu, zapewniająca przybyszom swobodę obyczajowo-wyznaniową, sprawiła, że w mieście szybko następowała ich asymilacja. Niemcy polszczyli się szybko, polonizowali swe nazwiska. Ten sam proces przechodzili nieliczni Rusini, Ormianie i Grecy, a nawet Włosi, Anglicy i Szkoci. Kultura polska stała się w tym okresie niepodzielnie panująca. Ponownemu okresowi rozkwitu Lwowa (od połowy XVI do połowy XVII w.) położyły kres najazdy Kozaków, Tatarów, Rosjan i Turków, wyniszczające miasto od 1648 r. do końca stulecia. Jednak dzięki nieugiętemu duchowi miłości ojczyzny, woli walki, wytrwałości i bohaterstwu obywateli miasto przetrwało. Heroizm lwowian urósł do rangi legendy w wyobraźni obywateli całej Rzeczypospolitej. W tych czasach n zawsze przylgnęło do herbu miasta określenie: Semper Fidelis (łac. zawsze wierny), mówiące o związku Lwowa z Polską. Lwów zyskiwał w tym czasie polityczne znaczenie w państwie. Królowie niekiedy stale przebywali w mieście (np. Jan Kazimierz przez cały rok 1663). Tutaj też Jan Kazimierz w bazylice archikatedralnej złożył podczas najazdu szwedzkiego na Polskę w 1656 r. swoje słynne śluby. We Lwowie w 1673 r. umarł król Michał Korybut Wiśniowiecki. Jan III Sobieski natomiast związany był z miastem szczególnie silnie. Miał we Lwowie własną kamienicę zwaną „Królewską”, z której spędzał czas ze swoją rodziną. Trud, heroizm i sława Lwowa znalazły wyraz w nobilitacji miasta w 1658 r. za zasługi wojenne wobec państwa. Sejm w Warszawie wydał dyplom szlachectwa dla Lwowa, równający to miasto w przywilejach z Krakowem i Wilnem. Wiek XVIII to okres smutnego i wszechstronnego upadku Lwowa. W mieście panowało ubóstwo. Lwów przestał być niezdobytą fortecą w 1704 r., kiedy to Szwedzi opanowawszy miasto zniszczyli jego siłę obronną wysadzając prochem działa.

 

III. Lwów pod zaborem austriackim

Lwów jako pierwsze z wielkich miast Polski przeszedł pod zabór obcego panowania. W 1772 r. w wyniku pierwszego rozbioru Polski, miasto znalazło się pod władzą Austrii i zostało stolicą części monarchii nazwanej sztucznie „Królestwem Galicji i Lodomerii”. Lwów stał się siedzibą rządu krajowego. Mieszkańcy miasta musieli przystosować się do nowej rzeczywistości, której trwanie zapowiadało się na dłuższy okres czasu. Cesarz Franciszek I nadał Galicji w 1817 r. tzw. konstytucję stanową, która przekształciła dawne „Stany Galicyjskie” w tzw. Sejm stanowy, instytucję pseudo-przedstawicielską, mającą stwarzać pozory konstytucyjności rządów. Życie kulturalne Lwowa mimo antypolskiej polityki rządu austriackiego powoli rozkwitało. W 1784 r. w miejsce zlikwidowanej akademii jezuickiej utworzony został świecki Uniwersytet. W 1810 r. Austriacy udzielili zezwolenia na wydawanie po polsku „Gazety Lwowskiej”. Funkcjonował teatr polski. W 1827 r. powstał ufundowany staraniem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Lwów stał się w latach 1832-1848 centrum polskiej konspiracji niepodległościowej. Działały tutaj tajne organizacje polskie. W 1867 r. wydana została konstytucja, gwarantująca miastu autonomiczno-samorządowy system władzy; możliwy stał się swobodny rozwój kultury i nauki polskiej. Wprowadzenie autonomii otworzyło trwający prawie pół wieku okres szybkiego rozwoju Lwowa. We wszystkich dziedzinach życia miasta nastąpiły zmiany. Rozbudowane zostały połączenia kolejowe i drogi, miasto otrzymało gazowe oświetlenie ulic, wprowadzono tramwaj elektryczny, wybudowano wodociągi miejskie. W 1877 r. na bazie dawnej Akademii Technicznej utworzona została Politechnika. Powstawały organizacje i stowarzyszenia kulturalne, oświatowe i naukowe, a nawet sportowe. Zmieniał się zewnętrzny wygląd miasta. Powstawały liczne fabryki, zakłady użyteczności publicznej, instytucje kredytowe. Lwów przekształcił się w nowoczesne, europejskie miasto. We Lwowie powstały najdogodniejsze warunki dla organizacji ruchu niepodległościowego. Działali tutaj Józef Piłsudski i Roman Dmowski. Po wybuchu I wojny światowej, już 3 września 1914 r., do Lwowa wkroczyły wojska rosyjskie. W czerwcu 1915 r. miasto znalazło się ponownie pod władzą austriacką.

 

IV. Lwów w wolnym państwie

W momencie klęski Niemiec i Austro-Węgier, w listopadzie 1918 r., nastąpiło odrodzenie wolnego państwa polskiego. Jednak Lwów swój powrót do Rzeczypospolitej musiał okupić krwią i bratobójczą walką. Ustępujące władze austriackie przekazały tajnym układem miasto Rusinom. Trzy tygodnie walk polsko-ukraińskich (od 1-22 listopada 1918 r.) przeszły do historii pod nazwą „Obrona Lwowa”. Poświęcenie i bohaterstwo lwowian, a zwłaszcza Orląt Lwowskich, uhonorowane zostały przez Józefa Piłsudskiego krzyżem Virtuti Militari. Żadne inne polskie miasto do 1939 r. nie dostąpiło takiego zaszczytu. Polsko-rosyjski traktat pokojowy podpisany w Rydze 18 marca 1921 r. zatwierdził granicę. Jednak ostatecznie sprawa została załatwiona na gruncie międzynarodowym 15 marca 1923 r., kiedy to Najwyższa Rada Koalicyjna powzięła decyzję przyjmującą linię Traktatu Ryskiego jako granicę między Polską a Rosją. Lwów znalazł się w granicach państwa polskiego. Stracił swoją dotychczasową rolę w życiu politycznym, przestał być stolicą Galicji, stał się jednym z 17 miast wojewódzkich, trzecim wprawdzie pod względem liczby ludności po Warszawie i Łodzi co do wielkości w Polsce, ale utracił centralne do niedawna znaczenie w życiu polskim. Stał się natomiast ponownie znaczącym ośrodkiem gospodarczym - tutaj odbywały się słynne „Targi Wschodnie”. Miasto przygotowywało się do obchodów rocznicy 600-lecia funkcjonowania w życiu polskim. Do obchodów jubileuszu w 1940 r. jednak nie doszło. 1 września 1939 r. wybuchła wojna polsko-niemiecka, a 17 września granicę ryską przekroczyła armia rosyjska, która pięć dni później weszła do Lwowa. W listopadzie miasto, wraz z Ziemią Czerwieńską i Wołyniem, zostało włączone do Ukrainy Radzieckiej.

 

V. Instytucje i miejsca nierozerwalnie związane z dziejami kultury polskiej we Lwowie

Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Inicjatorem powstania Ossolineum był hr. Józef Maksymilian Ossoliński. W 1816 r. odkupił on od władz austriackich zrujnowane budynki klasztoru karmelitanek i kościoła św. Agnieszki. Budową gmachu biblioteki kierował m.in. Józef Bem, późniejszy bohater Powstania Listopadowego i Wiosny Ludów. Fundacja pod nazwą Zakład Narodowy im. Ossolińskich została utworzona w 1817 r. J. M. Ossoliński nie doczekał jednak uruchomienia Zakładu, zmarł w 1826 r. W rok po jego śmierci, zbiory zapisane Zakładowi zostały przewiezione do Lwowa. Głównym celem zakładu miało być gromadzenie księgozbioru składającego się z piśmiennictwa polskiego. Dokument fundacyjny przewidywał stworzenie biblioteki, zorganizowanie towarzystwa naukowego, drukarni, wydawanie dzieł naukowych i czasopism oraz kształcenie pracowników nauki. Zamierzenia te zostały zrealizowane. Ossolineum było wspaniałą biblioteką. W 1914 r. zawierała ona ponad pół miliona tomów i ponad pięć tysięcy rękopisów, posiadała najcenniejsze polonica z XVI i XVII w. Stało się jedną z głównych instytucji w dziejach polskiej kultury. Po wybuchu wojny i włączeniu miasta do Ukrainy Radzieckiej zbiory Ossolineum włączono do biblioteki lwowskiego oddziału Akademii Nauk w Kijowie. Po wojnie władze ukraińskie przekazały Polsce część zbiorów, o zwrot pozostałych prowadzone są bezskuteczne jak dotąd starania.

Uniwersytet Lwowski
Działające we Lwowie kolegium jezuickie otrzymało w 1661 r. aktem fundacyjnym Jana Kazimierza prawa i przywileje szkoły akademickiej. Zniesienie zakonu jezuickiego w 1773 r. doprowadziło do przekształcenia Akademii Lwowskiej w szkołę średnią. Oprócz niej na bazie Akademii powstały: Kolegium Medyczne i tzw. Akademia Stanowa. Decyzją cesarza austriackiego Józefa II został utworzony z nich w 1784 r. uniwersytet. Powstała wyższa uczelnia o czterech wydziałach (teologicznym, prawnym, filozoficznym i lekarskim) z niemieckim językiem wykładowym, całkowicie podporządkowana interesom państwa austriackiego. Uczelnia funkcjonowała do 1805 r., kiedy to po włączeniu Krakowa do zaboru austriackiego zarządzono połączenie uniwersytetu lwowskiego i krakowskiego, natomiast we Lwowie utworzono liceum. Dopiero dekretem cesarza Franciszka I z 1817 r. uniwersytet został reaktywowany, ale bez prawa nadawania stopni naukowych. W tym samym roku powołano katedrę języka i literatury polskiej. Zmiany w życiu uczelni przyniosła dopiero autonomia. Od 1871 r. językiem wykładowym oficjalnie stał się język polski. Postępowała polonizacja uniwersytetu. Od 1919 r. Uniwersytet Lwowski otrzymawszy imię swego fundatora Jana Kazimierza wszedł w okres najintensywniejszego rozwoju. Wydział filozoficzny został w 1924 r. podzielony na dwa samodzielne: matematyczno-przyrodniczy i humanistyczny. Współcześnie Uniwersytet noszący imię Iwana Franki jest jednym z największych uniwersytetów państwowych na Ukrainie.

Teatr
Początki teatru we Lwowie, obok Warszawy i Krakowa najpoważniejszego polskiego ośrodka teatralnego, sięgają co najmniej końca XVI w. W latach 80. XVIII w. do miasta zaczęli przybywać aktorzy warszawscy, w tym Wojciech Bogusławski, uważany za ojca teatru polskiego. W 1794 r. przeniósł się z Warszawy do Lwowa na pięć lat. Zbudował w mieście w Ogrodzie Jabłonowskich największy ówczesny teatr w plenerze, mogący pomieścić trzy tysiące osób. Wystawiał tutaj wielokrotnie swoją operę „Cud mniemany, czyli Krakowiaków i Górali”, a także sztuki Moliera i Szekspira (m.in. pierwszego polskiego „Hamleta” we własnym przekładzie na podstawie niemieckiej adaptacji). Współpracownikiem i uczniem Bogusławskiego był Jan Nepomucen Kamiński, który po jego wyjeździe kontynuował działalność lwowskiej sceny teatralnej. Z teatrem lwowskim związany był m.in. hr. Aleksander Fredro, który tutaj debiutował i tu miały miejsce pierwsze wykonania prawie wszystkich jego komedii. W mieście obowiązywał przywilej teatralny, obejmujący tylko teatr niemiecki. Znalazł się jednak człowiek, który zabiegał o stworzenie prawnych podstaw działalności teatru polskiego. Hr. Stanisław Skarbek dzięki staraniom u cesarza uzyskał w 1842 r. nowy przywilej teatralny, gwarantujący również istnienie polskiej sceny. Skarbek otworzył wybudowany własnym kosztem gmach - pierwszy z prawdziwego zdarzenia budynek teatralny we Lwowie, którym kierował do swojej śmierci w 1848 r. W 1872 r. Polacy wymogli na cesarzu cofnięcie przywileju skarbkowskiego. W nowych warunkach politycznych (autonomia Galicji) oznaczało to usamodzielnienie bytu polskiego teatru i koniec obowiązku sprawowania opieki i finansowania sceny niemieckiej. Założona została wtedy scena opery i operetki - wówczas jedyna w Galicji. W 1900 r. otworzono nowy gmach teatralny, zaprojektowany przez Zygmunta Gorgolewskiego. Poprzedni gmach przeznaczono najpierw na filharmonię, potem na kino.

Cmentarz Łyczakowski
Najbardziej znany, największy i najpiękniejszy cmentarz lwowski to cmentarz Łyczakowski. Wśród cmentarzy Europy, które w sposób szczególny wiążą się z historią i kulturą Polski i Polaków, zajmuje on miejsce wyjątkowe. Powstał w 1786 r. we wschodniej części miasta, za znacznie oddalonym od ówczesnego centrum Lwowa przedmieściem o tej samej nazwie. W okresie ponad 200 lat pochowano tutaj około pół miliona ludzi, przeważnie Polaków. Fakt, że Lwów z jego wielonarodową, wielowyznaniową i wielokulturową społecznością był także jednym z głównych XIX i XX-wiecznych ośrodków polskiego ruchu niepodległościowego, a także jednym z głównych centrów życia naukowego i kulturalnego Polaków - znajduje tu, jak mało gdzie, swój wyraz. Cmentarz poszerzany w latach 1790, 1804 i 1808 stawał się stopniowo panteonem pamięci narodowej Polaków. Spoczywają na nim prochy elity kulturalnej i intelektualnej naszego narodu, przedstawiciele różnych warstw społecznych miasta, cztery pokolenia walczących o niepodległość: żołnierze Kościuszki i Napoleona, powstańcy listopadowi i styczniowi, uczestnicy wojen lat 1914-1920, obrońcy Lwowa (Orlęta Lwowskie), ludzie zasłużeni dla Polski. Około 20 tysięcy wybitnych Polaków - co czyni go jedną z najważniejszych polskich nekropolii.

 

Bibliografia:
R. Chanas, J. Czerwiński, Lwów: przewodnik, Wrocław 1992
J. Janicki, Ni ma jak Lwów...: krótki przewodnik po Lwowie, Warszawa 1990
W. Korcz, Zarys dziejów Lwowa, Zielona Góra 1994
J. K. Ostrowski, Lwów: dzieje i sztuka, Kraków 1997
L. Podhorodecki, Dzieje Lwowa, Warszawa 1993
J. Rudnicki, Lwów: karta z dziejów Polski, Gdańsk 1990

 

Opracowanie tekstu wprowadzającego: Alina Janiga

 

W zbiorach PBC:

 

Akta grodzkie i ziemskie: z archiwum t. z. bernardyńskiego we Lwowie w dalszym ciągu wydawnictwa fundacyi Al. hr. Stadnickiego. T. 23, Lauda sejmikowe wiszeńskie, lwowskie, przemyskie i sanockie 1731-1772 Anreas Aloysius : Comes Skarbek Ankwicz de Posławice dei et Apostolicae Sedis Gratia Archiepiscopus Leopoliensis Sacrae Caesareo Regiae Apostolicae Majestatis Actualis Intimus Ecclesiae Metropolitanae Olomucensis Canonicus - Aloysius, Andreas
Do Szanownych Abonentów dziennika "Polska" i wszystkich światłych i prawych Polaków! - Meciszewski, Hilary Galizien : seine kulturelle und wirtschaftliche Entwicklung
Geograficzno-statystyczny opis królestwa Galicyi i Lodomeryi - Stupnicki, Hipolit (1806-1878) Historya stołecznego królestw Galicyi i Lodomeryi miasta Lwowa od założenia jego aż do czasów teraznieyszych - Chodynicki, Ignacy (1786-1847)
Ilustrowany informator miasta Lwowa : ze spisem miejscowości województwa lwowskiego : na rok 1939 Kalendarzyk profesorski Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych na rok 1913
Klęski zaraz w dawnym Lwowie - Charewiczowa, Łucja (1897-1943) Kto zabił profesorów lwowskich? - Bonusiak, Włodzimierz (1942-)
Lwów i Ziemia Czerwieńska - Maleczyński, Karol (1897-1968) [i in.] Lwów stary i wczorajszy : (szkice i opowiadania) z ilustracyami - Jaworski, Franciszek (1873-1914)
Lwów w 1809 r. - Pawłowski, Bronisław (1883-1962) Lwów w czasie powstania listopadowego - Białynia Chołodecki, Józef (1852-1935)
Lwów w dobie powstania listopadowego : szkic historyczny w 100-letnią rocznicę powstania 1830/31 - Zborucki, Zygmunt Obwód lwowski pod okupacją ZSRR w latach 1939-1941 - Czop, Edyta
Respons na Dyskurs Dwoch Ziemianow o Erekcyi Akademii Jezuickiey we Lwowie: dla wiadomosci Przeświętnych Woiewodztw, Ziem, Xięstw, y Powiatow Koronnych y W.XL. Ruski miesiąc : 1/XI-22/XI 1918 : ilustrowany opis walk listopadowych we Lwowie z 2 mapami - Gella, Jan (1892-1923)
Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej : opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 13. Województwo lwowskie Sprawozdanie Wydziału krajowego w przedmiocie budowy własnego domu dla krajowego zakładu położnic we Lwowie

Vestnik' kraevogo Pravitel'stva : dla pravitel'stvennoi oblasti Namiestnicestva v' L'vove = Landes Regierungs Wlat fur das Verwaltungsgebieth der Statthalterei in Lemberg Zapatrywania i dążenia gospodarcze szlachty czerwono-ruskiej w XVII wieku - Arłamowski, Kazimierz (1900-1982)
Ziemia przemyska i lwowska : szkic historyczno-geograficzny z mapą - Hrabyk, Piotr (1874-1943) Żydzi lwowscy na przełomie XVI i XVII wieku

 

Widokówki


 

 

Lwów - Kolumna Mickiewicza = Leopol - Monument de Mickiewicz [Widokówka z obiegu]

Czasopisma


Echa Lechickie 1897, R. 1, nr 1

Głos Lwowa : czasopismo poświęcone sprawom społecznym, gospodarczym, kulturalnym i politycznym. 1927, R. 2, nr 21
Głos Lwowa, Małopolski Wschodniej i Wołynia : bezpartyjne czasopismo literackie, gospodarcze i społeczne. 1926, R 1, nr 1-2 Rocznik Towarzystwa Badania Historii Obrony Lwowa i Województw Południowo-Wschodnich
Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem i Sprawozdanie Związku Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych Teka Konserwatorska : rocznik Koła c. k. Konserwatorów Starożytnych Pomników Galicyi Wschodniej. 1892

Mapy

Mapa Galicyi - Herrich, A. Mapa Galicyi i Bukowiny z Wielkiem Księstwem Krakowskiem - Majerski, Stanisław

Sprawozdania szkolne

 

Sprawozdania szkolne I szkoły realnej we Lwowie Sprawozdania szkolne II szkoły realnej we Lwowie
Sprawozdania szkolne gimnazjum im. Mickiewicza we Lwowie Sprawozdania szkolne II gimnazjum we Lwowie
Sprawozdania szkolne III gimnazjum we Lwowie Sprawozdania szkolne IV gimnazjum we Lwowie
Sprawozdania szkolne V gimnazjum we Lwowie Sprawozdania Gimnazjum Męskiego Żydowskiego TSL we Lwowie
Sprawozdania szkolne Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie Sprawozdania szkolne Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego Zofii Strzałkowskiej we Lwowie
 

Panel Logowania

rejestracja

Newsletter

Aby otrzymywać nowe informacje zapisz się do newslettera.

Forum Dyskusyjne

Brak postów do wyświetlenia.

Wirtualna Kolekcja Czasopism


Portal Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej powstał w ramach realizacji projektu „Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013 oraz z budżetu Samorządu Województwa Podkarpackiego.

Nowy portal PBC pełni funkcje informacyjne i komunikacyjne oraz stanowi repozytorium obiektów cyfrowych
przechowywanych w postaci elektronicznych kopii książek, czasopism i innych dokumentów.
Serwis tworzony przez konsorcjum PBC
Ten serwis działa dzięki oprogramowaniu dLibra 5.1.3

Template Selector

Pomoc Online

hidden menu