Polecane publikacje

Wirtualne wystawy

Statystyki


Wśród materiałów, które w ostatnim czasie trafiły do zasobu Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej znalazło się przekazane przez Marka Panka zdjęcie maturzystów I Gimnazjum rzeszowskiego wykonane w 1932 roku, w 40. rocznicę egzaminu dojrzałości. Zdjęcie wyjątkowe z co najmniej dwóch powodów: szkoła, której byli absolwentami (obecne I LO w Rzeszowie) świętować będzie niebawem 360. rocznicę istnienia w pejzażu i historii miasta, zaś sportretowani maturzyści swoim życiem zawodowym zapisali się nie tylko w dziejach Rzeszowa, ale i kraju. Poniższy tekst przybliża pokrótce ich sylwetki.

 

Stanisław Breyer urodził się 17 kwietnia 1873 r. w Mielcu. Po maturze w C. K. Wyższym Gimnazjum w Rzeszowie rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, po ukończeniu których praktykował przez kilka lat na Śląsku i w Małopolsce zamieszkując ostatecznie w Krakowie, gdzie - jak wspomina Ludwik Szczepański - dał się poznać nie tylko jako lekarz kroczący własnemi drogami, umysł badawczy, jeden z pionjerów metapsychologji i człowiek dobry, ale także gorący orędownik przyrodolecznictwa (w szczególności zielarstwa i homeopatii), zdeklarowany wegetarianin oraz filozof.

 

Holistyczne podejście do medycyny oraz powrót do życia zgodnego z prawami przyrody i metod leczniczych naśladujących naturę w jej pobudzającym i wytwarzającym odporność organizmu działaniu propagował w licznych publikacjach książkowych, wśród których największą popularnością cieszyły się wydawane wielokrotnie – i do dziś poszukiwane w antykwariatach - Lekarz domowy i Nowy lekarz domowy dra med. Stanisława Breyera oraz Jak odzyskać zdrowie? (w późniejszej wersji: Jak odzyskać zdrowie? czyli leczenie mieszankami ziołowemi według przepisu St. Breyera).

 

Zawarte w nich porady z zakresu żywienia i higieny, choć spisane na początku ubiegłego wieku, pozostają nie tylko zaskakująco proste i uniwersalne, ale też aktualne: jeść należy umiarkowanie, nigdy do przesytu; (…) unikajmy alkoholu, który nawet w małych, a częstych dawkach, zwapnienie tętnic i przedwczesną starość powoduje; taksamo kawy, mocnej herbaty, rosołów, nadmiernych ilości mięsa, zwłaszcza wędlin, potraw nazbyt słonych (…). Niezmierne ważna w odżywianiu są t. zw. witaminy, czyli pierwiastki życiowe, które pod wpływem gotowania niszczeją. Dlatego to niezbędną jest pewna przymieszka surowizn (…). Należy dbać o świeże powietrze, okno na całą noc uchylić (…). Zęby należy starannie czyścić szczoteczką i kredą miętową, przynajmniej raz na dzień i to koniecznie wieczorem, okazało się bowiem, że bardzo wiele chorób powstaje ze spróchniałych zębów. Kto nie potrafi zastosować się przynajmniej do powyżej wymienionych higjeniczno-djetetycznych przepisów, dla tego nie pozostaje nic innego, jak brom, morfina, aspiryna i inne znieczulające środki, a nie należy zapominać, że wszelkie znieczulenie, to równocześnie uśpienie samoleczniczych sił organizmu i początek ostatecznego znieczulenia i ogólnego rozpadu. (cytat z: Jak odzyskać zdrowie)

 

Wspólnie z żoną opublikował w 1927 roku wegetariańską książkę kucharską (Jarska kuchnia witaminowa Janiny Breyerowej) zawierającą nie tylko liczne przepisy na zupy warzywne i owocowe (gotowane i surowe), sałatki, soki jarzynowe, potrawy z kasz i ryżu czy witaminowe torty i kremy, ale także obszerny wstęp nt. zdrowego odżywiania i opisy właściwości zdrowotnych najważniejszych artykułów spożywczych.

 

Oprócz książek Stanisław Breyer wydawał także czasopisma o tematyce medycznej: Zielnik Polski, Higjena Życia oraz Liga Zdrowia; Zielnik - wbrew skojarzeniom z pismem naukowym - pomyślany był jako praktyczny poradnik w odcinkach, w którym każdy mógłby znaleść odpowiednią pomoc, w braku lekarza, w przypadkach nagłych, a niekiedy, w beznadziejnie dotychczas leczonych, zaś Liga… stanowiła oficjalny biuletyn stowarzyszenia o tej samej nazwie działającego w Krakowie od 1930 roku i mającego na celu moralne i fizyczne odrodzenie społeczeństwa. Ten ogólny w wymowie postulat miał być realizowany czynem (żywym przykładem) poprzez działania wymierzone w obżarstwo, pijaństwo i palenie tytuniu; tamujące obieg krwi kołnierze, twarde nakrycia głowy i nazbyt obcisłe obuwie; hałasy wielkomiejskie i pył uliczny; niehigjeniczne i nieestetyczne całowanie rączek; ogłuszającą i zagłuszającą sumienie muzykę i roznamiętniające tańce. Liga pod przewodnictwem doktora Breyera planowała także zakładać stołownie witaminowe, a w górach, lasach i nad morzem - przystępne dla każdego letniska, gdzie zdrowsi zamieszkają w szałasach i własnych namiotach. Rezultatem ww. przedsięwzięć miała być radość życia, płynąca z moralnego i fizycznego zdrowia i zastępy ludzi, z których każdy czuć się będzie cząstką jednej, wielkiej, duchowej, całości (Liga Zdrowia).

 

Odwołanie do sfery duchowej nie jest przypadkowe; jak podaje Ludwik Szczepański, w szeregu rozpraw zwracał [S. Breyer] uwagę na olbrzymie znaczenie czynników psychicznych, tak w powstawaniu, jak leczeniu wszelkich chorób (…), od początku swojej pracy zawodowej interesował się także szeroko pojętą metapsychiką (za Słownikiem Języka Polskiego: psychiką rozumianą jako dziedzina zjawisk duchowych, w której działają siły nadprzyrodzone) publikując wyniki swoich badań m.in. w ówczesnym Przeglądzie Lekarskim, broszurze Leczenie hypnozą i usuwanie wad psychicznych (1908) oraz wydanych w późniejszym czasie obszernych tomach Z pogranicza zaświatówReligia absolutna czyli polska filozofia religijna w nowym oświetleniu (1927) i Zagadka człowieka (1929), dzięki którym zyskał miano lekarza – filozofa (czy wręcz Sokratesa XX wieku).

 

Jan Czyrek pochodził z rolniczej rodziny z okolic Przeworska. Urodził się 25 stycznia 1871 roku w Studzianie, a po maturze w Rzeszowie wstąpił do Seminarium Duchownego we Lwowie, gdzie w 1896 roku przyjął święcenia kapłańskie. Swoją posługę duszpasterską od początku świadczył na wschodzie kraju pracując przez ponad 40 lat jako wikariusz i proboszcz parafii Kamionka Strumiłowa (obecnie Kamionka Bużańska, miasto w obwodzie lwowskim). Przez lokalną społeczność został zapamiętany jako budowniczy kościoła pw. Wniebowzięcia N.M.P. wg projektu Teodora Talowskiego - jednego z najważniejszych polskich architektów przełomu XIX i XX wieku. Za swoje zasługi został odznaczony przez papieża Piusa XI tytułem Szambelana Jego Świątobliwości.

Ostatnio Dodane

Ankieta

Które elementy portalu PBC są według Ciebie najbardziej przydatne:

Panel Logowania

rejestracja

Newsletter

Aby otrzymywać nowe informacje zapisz się do newslettera.

Forum Dyskusyjne

  • Brak postów do publikacji.
Portal Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej powstał w ramach realizacji projektu „Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013 oraz z budżetu Samorządu Województwa Podkarpackiego.

Nowy portal PBC pełni funkcje informacyjne i komunikacyjne oraz stanowi repozytorium obiektów cyfrowych
przechowywanych w postaci elektronicznych kopii książek, czasopism i innych dokumentów.
Serwis tworzony przez konsorcjum PBC
Ten serwis działa dzięki oprogramowaniu dLibra 5.8.0